Thời đại chuyển giao tài sản ảo ra nước ngoài cũng có 'rủi ro hình sự'… Luật Giao dịch Ngoại hối đã thay đổi

Luật sư Jang Ji-un, Công ty Luật Daeryun

Tháng 5 vừa qua, khi dự thảo luật sửa đổi một phần Luật Giao dịch Ngoại hối được thông qua tại phiên họp toàn thể Quốc hội, việc di chuyển vốn xuyên biên giới sử dụng tài sản ảo cũng đã được đưa vào hệ thống quản lý, giám sát trực tiếp của cơ quan quản lý ngoại hối. Điểm cốt lõi của lần sửa đổi này là thiết lập mới 'nghiệp vụ chuyển giao tài sản ảo' làm đối tượng đăng ký riêng theo Luật Giao dịch Ngoại hối, và áp đặt nghĩa vụ báo cáo qua mạng đối với các giao dịch liên quan. Từ nay, việc chuyển tiền ra nước ngoài hay di chuyển vốn giữa các sàn giao dịch, ví ở nước ngoài - vốn được vận hành riêng biệt với hệ thống quản lý ngoại hối hiện có - thực chất cũng được xử lý trong phạm vi quản lý thể chế.

Vấn đề là nhiều doanh nghiệp và người kinh doanh đang ứng phó lơ là với nhận thức rằng "đã hoàn tất báo cáo theo Luật Thông tin Tài chính Đặc định (Đặc kim pháp) nên không có vấn đề gì" hoặc "chỉ là di chuyển ví đơn thuần". Dự thảo sửa đổi lần này đã đưa vào phạm vi quản lý không chỉ hành vi mua bán, trao đổi đơn thuần mà cả trường hợp thực chất phát sinh hiệu quả tương đồng. Giao dịch vòng vo sử dụng sàn giao dịch nước ngoài, thanh toán quốc tế dựa trên stablecoin, chuyển giao theo phương thức OTC (giao dịch ngoài sàn)… đều là đối tượng quản lý tiềm năng. Theo Khoản 1 Điều 27-2 Điểm 1 Luật Giao dịch Ngoại hối, nếu tiếp tục kinh doanh không đăng ký mà không nhận thức được điều này thì có thể bị 'phạt tù đến 3 năm hoặc phạt tiền đến 300 triệu won'. Tài sản ảo tương ứng với thu nhập phạm tội do hành vi vi phạm cũng có thể trở thành đối tượng tịch thu, truy thu, nên chỉ một sự cố duy nhất cũng là rủi ro nghiêm trọng có thể làm lung lay chính nền tảng kinh doanh.

Do đó, cá nhân, doanh nghiệp và doanh nghiệp tài sản ảo tiến hành giao dịch xuyên biên giới sử dụng tài sản ảo phải rà soát toàn diện mọi hình thức giao dịch ngoại hối như các dự án đầu tư nước ngoài đang tiến hành, cơ cấu thanh toán giữa các pháp nhân toàn cầu, hệ thống thanh toán stablecoin… theo tiêu chuẩn 'thực chất kinh tế'. Hơn hết, dù là doanh nghiệp đã hoàn tất báo cáo doanh nghiệp tài sản ảo (VASP) theo Đặc kim pháp hiện hành cũng tuyệt đối không được chủ quan. Nếu đang vận hành cơ cấu nạp rút ví nước ngoài hay chuyển giao dựa trên stablecoin thì nhất định phải kiểm tra việc đăng ký với Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Tài chính. Cùng với đó, phải xem xét kỹ lưỡng cả nghĩa vụ kết nối mạng với cơ quan tập trung thông tin ngoại hối như Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc để tái thiết lập hệ thống tuân thủ chặt chẽ thì mới phòng ngừa được rủi ro tư pháp.

Hơn nữa, thay đổi lần này không chỉ dừng ở việc tăng cường quản lý trong nước. Kết hợp với động thái thể chế hóa stablecoin của Mỹ và châu Âu cùng hệ thống hợp tác toàn cầu của Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính Quốc tế (FATF), quy định về tài sản ảo đang có xu hướng mở rộng thành hệ thống hợp tác quốc tế chặt chẽ hơn. Giờ đây không chỉ Luật Giao dịch Ngoại hối mà phải cân nhắc cả phòng chống rửa tiền (AML), luật thuế ngoại hối, quy định thuế quan để thiết lập chiến lược quản lý rủi ro xuyên biên giới (Cross-border) đa chiều. Vì môi trường giao dịch xuyên biên giới sử dụng tài sản ảo đang thay đổi nhanh chóng, để bảo vệ tài sản và kinh doanh dưới hệ thống được tăng cường thì việc rà soát pháp lý tỉ mỉ và xây dựng tuân thủ chủ động là điều quan trọng hơn bất cứ điều gì.

[Xem toàn văn bài viết]
Thời đại chuyển giao tài sản ảo ra nước ngoài cũng có 'rủi ro hình sự'… Luật Giao dịch Ngoại hối đã thay đổi (Truy cập)