[Chuyên mục] Quản lý ma túy y tế lỏng lẻo thành trọng tội··· Chiến lược phòng vệ để giữ giấy phép bác sĩ

Gần đây, sự căng thẳng đang lan tỏa trong giới phòng khám tư thường xuyên xử lý thuốc hướng thần. Đó là vì Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm phân tích dữ liệu lớn của Hệ thống Quản lý Tích hợp Ma túy (NIMS) để chọn lọc các bệnh viện, phòng khám có lượng kê đơn Propofol, Dietamin (thuốc ức chế thèm ăn) v.v. đặc biệt nhiều hoặc tồn kho không khớp, rồi phối hợp với cảnh sát và cơ quan y tế tiến hành điều tra chuyên án ma túy y tế cường độ cao.

Trước đây, dù phát hiện việc nhân viên đơn thuần bỏ sót báo cáo NIMS hay quản lý tồn kho lỏng lẻo thì cũng thường được kết thúc bằng hình phạt tiền nhẹ hoặc xử phạt hành chính. Tuy nhiên, khi tội phạm ma túy trong xã hội chúng ta nổi lên thành vấn đề nghiêm trọng, cơ quan điều tra giờ đây nhìn việc quản lý lỏng lẻo của bệnh viện không phải bằng con mắt lỗi vô ý mà bằng con mắt trọng tội vi phạm Luật Quản lý Ma túy nhằm tuồn thuốc bất hợp pháp.

Điều cần lưu ý nhất là Luật Y tế sửa đổi thi hành từ tháng 11 năm 2023. Trước đây, giấy phép bác sĩ bị hủy khi bị tuyên án tù treo do vi phạm Luật Quản lý Ma túy, nhưng nay tiêu chuẩn xử lý được tăng cường mạnh, bao gồm cả trường hợp bị 'tuyên hoãn hình phạt từ giam giữ trở lên' vào diện lý do bất hợp cách - điều mà luật cũ không có.

Hơn nữa, thời hạn bất hợp cách hạn chế cấp lại giấy phép sau khi hủy cũng được kéo dài đáng kể, với trường hợp bị tuyên án tù giam thì phải qua 5 năm sau khi chấp hành xong hình phạt, trường hợp bị tuyên án tù treo thì phải qua 2 năm sau khi hết thời gian treo. Do đó, nếu bị đưa ra xét xử vì vi phạm Luật Quản lý Ma túy và nhận phán quyết có tội như trên thì không chỉ giấy phép bị hủy ngay mà còn dẫn đến hậu quả chí mạng là không thể quay lại hiện trường y tế trong thời gian dài.

Khủng hoảng đầu tiên phải đối mặt khi trở thành mục tiêu của cuộc điều tra như vậy là vấn đề tồn kho không khớp và bỏ sót báo cáo của NIMS. Trong môi trường điều trị bận rộn, thường xảy ra việc do sơ suất của nhân viên mà không báo cáo lượng tiêu hủy kịp thời hoặc số lượng tồn kho chênh chỉ 1~2mg so với sổ sách. Cơ quan điều tra có thể nghi ngờ đây là việc thao túng cố ý nhằm tuồn thuốc bất hợp pháp vì mục đích lợi nhuận hoặc để tự tiêm.

Do đó, phía bệnh viện phải chứng minh rõ ràng rằng đây là lỗi hành chính chứ không phải cố ý. Điểm khởi đầu của việc phòng vệ là huy động toàn bộ như bản ghi CCTV của phòng pha chế và phòng phẫu thuật, sổ tiêu hủy viết tay, lời khai của nhân viên về quá trình tiêu hủy phần thuốc còn lại trong ống để giải thích khách quan rằng không có chỗ cho mục đích bất hợp pháp xen vào.

Cùng với vấn đề quản lý tồn kho, một vấn đề khác mà cơ quan điều tra bám riết là việc kê đơn thuốc quá mức. Đó là cách quy kết rằng dù biết bệnh nhân đang 'shopping y tế' lạm dụng thuốc giảm cân hay thuốc mê ngủ, giám đốc vẫn kê đơn bừa bãi. Lúc này, cần tránh việc hoảng loạn trong quá trình điều tra mà vội vàng khai theo hướng thừa nhận cáo buộc.

Điều quan trọng là biện hộ và chứng minh một cách logic dưới góc độ y học lâm sàng rằng việc kê đơn đó là hành vi y tế bình thường dựa trên hồ sơ điều trị, xét đến mức độ triệu chứng mà bệnh nhân than phiền lúc đó, mục đích điều trị, liều lượng phù hợp theo hướng dẫn lâm sàng.

Thời điểm cần lưu ý nhất trong quá trình xử lý mọi vấn đề này là cuộc khám xét thu giữ diễn ra bất ngờ. Hành vi của đội ngũ y tế hoặc nhân viên hoảng loạn không chịu nổi áp lực mà khai điều bất lợi hoặc tự ý sửa chart và dữ liệu có thể bị coi là tiêu hủy chứng cứ, thậm chí phát sinh nguy cơ chuyển sang điều tra giam giữ. Đặc biệt, việc tự ý sửa hồ sơ điều trị tự nó cấu thành tội phạm riêng biệt là vi phạm Luật Y tế.

Do đó, phải xác nhận chính xác phạm vi vật phẩm bị thu giữ được ghi trong lệnh và ứng phó thận trọng. Vụ án ma túy y tế đòi hỏi đồng thời chuyên môn y học để giải mã chart điều trị phức tạp và chuyên môn hình sự để ứng phó với điều tra chuyên án cường độ cao. Nếu đã trở thành mục tiêu của cơ quan điều tra hoặc đối mặt với khám xét thu giữ bất ngờ thì phải nhận sự trợ giúp của chuyên gia pháp lý ngay từ đầu cuộc điều tra để thực hiện quyền phòng vệ một cách có hệ thống, bảo vệ bệnh viện và giấy phép quý giá.

[Xem toàn bộ bài viết]
[Chuyên mục] Quản lý ma túy y tế lỏng lẻo thành trọng tội··· Chiến lược phòng vệ để giữ giấy phép bác sĩ (Đi đến)