[Pháp lý xuyên biên giới] Cửa ải đầu tiên thực sự khi startup thâm nhập Mỹ, 'visa'

Luật sư nước ngoài Kim Mi-a, An Jun-yong và Chuyên viên hải quan Myeong Jae-ho (Công ty Luật Daeryun) mang đến tin tức về pháp lý xuyên biên giới.

Việc thành lập C-Corp (công ty cổ phần) tại các bang như Delaware của Mỹ, tức cái gọi là Flip, đang được xem như công thức cho việc startup Hàn Quốc (K-startup) thâm nhập thị trường Mỹ. Đây là chiến lược nhắm đến việc thâm nhập Thung lũng Silicon và thu hút đầu tư từ các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) toàn cầu. Bởi vì thủ tục thành lập pháp nhân ở Mỹ, khác với Hàn Quốc, không yêu cầu vốn tối thiểu khắt khe và được đơn giản hóa đến mức chỉ cần nộp hồ sơ trực tuyến qua đại lý địa phương là có thể tiến hành. Nhưng ngay khoảnh khắc nhà sáng lập và đội ngũ phát triển cốt lõi của doanh nghiệp đã hoàn tất thành lập pháp nhân Mỹ tương đối dễ dàng nộp đơn xin visa để triển khai kinh doanh thực sự tại địa phương, họ sẽ đụng phải một bức tường khổng lồ.

Nhiều doanh nghiệp nghĩ vấn đề visa chỉ như việc cấp giấy thông hành cho công tác hay công việc giấy tờ thực vụ của bộ phận nhân sự. Tuy nhiên, đối với các thẩm định viên của Sở Di trú Mỹ, pháp nhân Mỹ giai đoạn đầu của một startup không có văn phòng vật lý lẫn doanh thu địa phương rõ ràng chỉ hiện lên như một công ty ma. Nếu đã dựng lên bộ khung là pháp nhân, thì vấn đề tiếp theo là ai sẽ hợp pháp lưu trú và vận hành kinh doanh. Chính chiến lược visa mới là cửa ải đầu tiên thực chất của việc thâm nhập Mỹ và là cốt lõi của chiến lược kinh doanh.

Cạm bẫy của visa thường trú viên: Chứng minh văn phòng vật lý và thực thể kinh doanh

Lựa chọn đầu tiên mà startup cân nhắc để thâm nhập Mỹ là visa thường trú viên (L-1) phái cử ban điều hành hoặc nhân lực cốt lõi của trụ sở Hàn Quốc sang pháp nhân Mỹ. Đối với pháp nhân Mỹ mới thành lập, xét đến giai đoạn đầu kinh doanh, trước đây visa L-1 loại 1 năm được cấp tương đối dễ dàng. Nhưng gần đây trong xu hướng chính sách di trú của chính quyền Trump được siết chặt toàn diện, việc thẩm định của Sở Di trú cũng trở nên vô cùng khắt khe.

Điểm mù thường vấp phải nhất là việc đảm bảo văn phòng. Để tiết kiệm chi phí ban đầu, nhiều trường hợp ký hợp đồng địa chỉ không thường trú (Virtual Office) của văn phòng chia sẻ (WeWork, v.v.) hoặc đăng ký nhà riêng của người đại diện làm địa chỉ. Khi đó, Sở Di trú không nương tay mà gửi yêu cầu bổ sung tài liệu (RFE, Request for Evidence) hoặc thẳng thừng từ chối visa. Bởi nếu không chứng minh được không gian vật lý độc lập nơi nhân lực được phái cử thực sự làm việc và vận hành kinh doanh, họ sẽ không công nhận thực thể của doanh nghiệp.

Cho dù nhận được visa L-1 loại 1 năm và nhập cảnh vào Mỹ, thì việc thẩm định gia hạn (Extension) visa sau 1 năm mới là ải thực sự. Khi đó, USCIS xét khắt khe xem pháp nhân Mỹ đã có đủ quy mô tổ chức để thay thế trụ sở Hàn Quốc hay chưa, ban điều hành được cấp visa đã tuyển dụng đủ nhân viên địa phương để thực hiện vai trò quản lý hay chưa. Vô số nhà sáng lập không đáp ứng được điều kiện này đã phải ngậm ngùi thu xếp hành lý về nước chỉ sau 1 năm.

Nan đề của visa đầu tư: Rủi ro pha loãng cổ phần do thu hút đầu tư

Lựa chọn được coi là thay thế cho L-1 là visa đầu tư nhỏ (E-2). Nó được cấp cho nhà đầu tư hoặc nhân viên cốt lõi muốn đầu tư vốn của công ty vào pháp nhân Mỹ để vận hành kinh doanh. Một trong những điều kiện cốt lõi của visa E-2 là điều kiện quốc tịch. Tức là công dân Hàn Quốc (hoặc pháp nhân Hàn Quốc) phải sở hữu từ 50% cổ phần trở lên của pháp nhân Mỹ.

Xét theo mô hình kinh doanh của startup, visa E-2 dễ rơi vào mâu thuẫn. Bởi việc thu hút đầu tư liên tục từ các VC hay nhà đầu tư thiên thần địa phương là nhiệm vụ tối thượng của startup. Nếu thành công thu hút đầu tư vòng Series A, B và vốn Mỹ đổ vào ồ ạt thì tất yếu cổ phần của nhà sáng lập và trụ sở Hàn Quốc sẽ bị pha loãng xuống dưới 50%. Vào chính khoảnh khắc thành công nhất khi kinh doanh địa phương đi vào quỹ đạo, một cách nghịch lý, họ có thể bị mất điều kiện quốc tịch và visa E-2 bị hủy. Những nhân lực cốt lõi phải đi làm ngay ngày mai lâm vào nguy cơ trở thành người cư trú bất hợp pháp chỉ sau một đêm.

Ngoài ra, khoản đầu tư đáng kể (Substantial Investment) mà Sở Di trú yêu cầu không có mức tiền tuyệt đối, nhưng trên thực tế thường được nhắc đến ở mức khoảng 80.000~200.000 USD tùy ngành nghề. Tuy nhiên, điều này không được đáp ứng chỉ bằng việc chuyển tiền vào tài khoản ngân hàng Mỹ. Nó phải là vốn đã được chi và phơi trước rủi ro (At-risk) cho việc vận hành kinh doanh như thuê văn phòng, mua thiết bị, marketing thì mới được công nhận là đầu tư.

Visa nhân tài đặc biệt và visa chuyên môn: Canh bạc dựa vào năng lực cá nhân

Do điều kiện của pháp nhân khắt khe, một số doanh nghiệp chọn con đường vòng là visa nhân tài đặc biệt (O-1) bằng cách chứng minh năng lực xuất sắc của cá nhân nhà sáng lập. Nếu có các bài báo nổi tiếng, tin tức thu hút đầu tư, bằng sáng chế, v.v. thì đây có thể là giải pháp thay thế tốt. Nhưng dù giải quyết được cho một mình nhà sáng lập thì việc để các nhà phát triển hay marketer cốt lõi cùng làm việc cũng nhận được O-1 là điều thực tế rất khó. Visa chuyên môn (H-1B) phải qua bốc thăm chỉ có duy nhất một cơ hội mỗi năm vào tháng 3 và xác suất trúng cũng tương đối thấp, nên rủi ro quá lớn để giao phó kế hoạch trung dài hạn của doanh nghiệp.

Chiến lược visa không phải công việc đến sau mà là điều kiện tiên quyết

Nếu vội vàng thành lập pháp nhân, ký hợp đồng thuê văn phòng, thậm chí nhận cả đầu tư ban đầu rồi mới lo về visa cho nhân viên thì đã muộn. Ngay từ khi thiết kế cơ cấu cổ phần, ngay từ khi quyết định quy mô vốn chuyển sang pháp nhân Mỹ, doanh nghiệp phải xác định trước loại visa mình sẽ chọn.

Luật di trú không phải lĩnh vực kỹ thuật viết hồ sơ giỏi. Đó là lĩnh vực cốt lõi của pháp lý doanh nghiệp, nơi hoạch định một cách tinh vi để kế hoạch kinh doanh của pháp nhân Mỹ, tình trạng tài chính của trụ sở Hàn Quốc, lộ trình thu hút đầu tư, kịch bản phái cử nhân lực cốt lõi khớp hoàn hảo vào mảnh ghép điều kiện visa. Nếu muốn thâm nhập Mỹ thành công, phải chuẩn bị quản lý tính hợp pháp của visa (Visa Compliance) một cách quyết liệt như chiến lược thu hút đầu tư. Bởi giấy chứng nhận đăng ký pháp nhân không đảm bảo sự khởi đầu của kinh doanh, nhưng visa phù hợp lại là chìa khóa biến kinh doanh đó thành hiện thực.

[Xem toàn văn bài viết]
[Pháp lý xuyên biên giới] Cửa ải đầu tiên thực sự khi startup thâm nhập Mỹ, 'visa' (Truy cập)